Sexta, 18 Outubru 2019 | Login
Tribunal Tribunal

Jurista Timoroan Lamenta Deklarasaun Xanana Featured

DILI:Jurista Timoroan Sérgio Dias Quintas lamenta ho deklarasaun lider istoriku Xanana Gusmao iha loron 10 Setembru 2019 dehan katak, Kompania Marino Enterprise sogok  Tribunál no ema foti desizaun ba prosesu ne’e uluk vota ba Indonezia.

Nia hateten, deklarasaun ne’e la hatudu kualidade argumentasaun husi aspetu sosial no juridiku, maibé hatudu deit espresaun emosional.

 Jurista née temi iha artigu 7 numeru 17 ne’ebé estadu Timor-Leste  ratifika, katak, deklarasaun ne’e mos hakat liu ona poder konstutisaun liu-liu iha artigu 2,6,26. 54,67, 118 no mos 119.

Deklarasaun no aktu ne’e iha tendensia maka’as hodi estraga no harahun imazen poder judisial  liu-liu knar jurisdisional iha aritigu 118 numeru 1.

Nia esplika liutan, Tribunál sira mak orgaun soberania ho kompetensia atu halo justisa hodi povu nia naran iha numeru 3 hateten katak desizaun ne’ebé tribunál fó sai ona ne’e tenke halo tuir no sai kbi’it laek liu desizaun autoridade sira seluk nian.

Tanba ne'e, se lider hitoriku ne’e la aseita desizaun Tribunál nian, lei hatudu ona kanal legal bele utiliza liu-liu iha artigu 152 Konstituisaun RDTL ou  bele halo rekursu tuir artigu 436 numeru 1, iha artigu 441 numeru  1, 2 no iha artigu 442 numeru 2. Husi kodigu prosesu penal ou estadu bele hatama prosesu foun tuir artigu 349 husi kodigu prosesu penal ne’e.  

Antes ne’e mos Presidente Tribunál Rekursu (PTR) Deolindo do Santos hatete, problema kona ba konstrusaun Portu Tibar nian tanba prosesu ida ne’ebé tama iha Tribunál.

“Tuir informasaun iha prosesu Cautelar ida ne’ebé hatama  mai iha Tribunál Distritál Dili (TDD) ne’ebé juis deside ona, ida ne’e mak ofisial justisa kompri desizaun ne’ebé juis ne’e hasai  mas prosesu ne’e prosesu resturesaun provizoriu de pose, ida ne’e siginfika katak kazu ne’e hatama husi indivudu nain rua (privadu) kompania nain rua  ne’ebé disputa kona ba rai ida ne’eba,”dehan Deolindo ba Jornalista sira Kuarta (11/09) iha Tribunál Rekursu.

Nia dehan, saida mak akontese agora dadaun hot-hotu koalia dehan katak kazu ne’e estadu mos tama  iha prosesu ida ne’e   maibe, verdade maka  prosesu ba invidu nain rua, katak, prosesu providensia Cautelar ba proseu reestruturasaun provizoriu de pose, saida mak ema hotu koalia kona ba obra de nova ne’e la iha ka la ejiste.

Tanba ne’e,   bainhira estadu sente katak iha desizaun Tribunál nian maka prejudika,  entaun em nome estadu bele halao prosesu ruma ba iha Tribunál, depois Tribunál sei haree.

Read 409 times
Rate this item
(0 votes)

About Author