Nia dehan, informa ba Prezidente Repúblika katak, Konsellu Ministru aprova ona alterasaun ba lei divida públika mas iha korresaun uitoan iha ne'eba, tanba divida públika ne'e kona-ba emprestimu ne'ebé halo rai seluk ne'e.
Nia dehan, halo emprestimu ne'e iha kedas IV Governu hanoin katak di'ak liu halo emprestimu, duké hasai diretamente kedas husi fundu petroleu, tanba ho emprestimu temi karik hasai neineik.
Nia esplika,iha IV Governu mós halo investimentu fundu petroleu nian desde IV Governu to'o agora, investimentu ne'ebé investe depois simu lukru ne'e mais biliaun US$9 investimentu fundu petroleum.
Nia reforsa, ho ida ne'e mak ho emprestimu selu neineik ho jurus, maibé jurus kiik, selu neineik hodi fundu petroleu bele iha montante di'ak nafatin bele investe nafatin.
"Agora ita hotu hatene katak, bayu undang hotu tiha ona, fundu petroleu mós la sa'e ona, tun, iha investimentu ne'ebé ohin ha'u temi mós menus tan ona, ne'ebé ita hein katak Greater Sunrise bele mai taka tiha buat ne'ebé ita presiza ne'e. Ita sorte boot tanba ita iha fundu petroleu, rai barak ukun aan kleur tebe-tebes ona husi 1970 osan laiha mak nune'e hela de'it," PM Xanana, iha Palásiu Prezidensiál, Bairu-Pite, horisehik.
Nia argumenta, rai barak mós riku liu Timor-Leste tanba mina, gás maibé korupsaun makaas, osan dezenvolve rai laiha.
Nia akresenta, ho ida ne'e mak sistema ida di'ak tebe-tebes ne'ebé ita monta halo iha 2016.
"Ita tuir sistema ne'e, ita sai primeiru iha ASEAN tomak, kuartu iha mundu, ne'ebé kumpri sistema ne'e katak dollar ida ita hatene tau iha ne'ebé. Transferensia ba iha korupsaun buat sira ne'e hotu, ikus ne'e mai fali iha nonu governu konstitusionál mak haree ba," nia dehan.
Alende, PM Xanana haktuir, agora mós governu sei buka kontrola nafatin merenda eskolar iha suku sira, balun sei rihun US$9, balun sei rihun US$7 la fila mai kofre estadu.
Nia hatutan, ne'e tanba VIII governu konstitusionál tau grande opsaun planu no la estabelese regra ne'ebé fundamentál katak, orsamentu todu programa, sosa ida ne'e hira tau, ida ne'e hira tau iha ne'eba, hakarak sosa ne'e hotu hira mais kada hira, to'o 31 Dezembru dollar ida de'it mak la gasta tenke fila.
Nia reafirma, ho ida ne'e mak iha hotu koresaun sira ne'e, haree sente katak di'ak uitoan ona, mais 2026 espera katak, sei di'ak liu tan iha buat ida ne'e gasta ho di'ak, tanba osan povu nian, ne'eduni ida ne'e mak informa ba Prezidente Repúblika.








