Deputadu Fretilin, Dario Madeira, levanta situasaun pasiente veteranu hamutuk na’in 30 ne’ebé daudaun sei hela iha Hospital Nacional Guido Valadares (HNGV) no balun tenke mai bebeik ba ospital tanba seidauk hetan autorizasaun atu kompleta sira-nia tratamentu iha Malaizia.
Tuir Dario, pasiente balun uluk transfere ona ba Malaizia, maibé haruka fila mai no agora presiza kontinua tratamentu tan, inklui balun ne’ebé sei uza selang ka mangeira mediku.
“Iha Janeiru liu ba, Konsellu Kombatente Libertasaun Nasional halo ona rekomendasaun ba Ministra Saúde atu asina junta médika sira-nia dokumentu, maibé to’o agora Ministra sempre laiha tempu atu asina,” dehan Dario iha plenária Parlamentu Nasionál, Tersa (12/05).
Tuir nia, kondisaun saúde pasiente sira ne’e agora sai aat ba bebeik, tanba demora prosesu administrativu ne’ebé naruk tebes.
Deputadu Fretilin ne’e husu ba Ministra Elia atu respeita rekomendasaun husi Konsellu Kombatente Libertasaun Nasional, tanba ema sira ne’ebé hetan rekomendasaun la’ós ema arbiru.
“Ministra tenke halo lalais junta médika ba sira. Pasiente 30 ne’ebé agora iha HNGV mai trata loroloron, maibé bainhira to’o iha Ministra nia gabinete, Ministra sempre laiha tempu. Ministra nia tempu uza ba saida? Sai Ministra atu serbi povu, la’ós serbi nia an,” kritika nia.
Iha fatin hanesan, Deputada Fretilin Helena Martins Belo mós lamenta sistema atendimentu saúde públika ne’ebé konsidera lentu no la sensível ba moras grave sira.
Nia foti kazu falesimentu dotora Carmelita Batista de Jesus Araujo, ne’ebé tuir nia mate tanba dokumentu junta médika la asina lalais husi gabinete Ministra Saúde.
“Infelismente ida ne’e sala husi Ministra nia gabinete mak la asina lalais ninia dokumentu to’o nia lakon vida,” dehan Helena.
Deputada ne’e hatete, públiku no Igreja mós hahú kritika servisu Ministériu Saúde, inklui deklarasaun husi Padre Juvito ne’ebé husu ema hotu atu la nonook haree problema sira iha setor saúde.
“Ita la tenke nonok ba buat ne’ebé la di’ak. Se sistema la di’ak, ita tenke hatete katak la di’ak,” nia dehan.
Hatan ba kritika ne’e, Vise Ministru Asuntu Parlamentar, Aderito Hugo da Costa admite katak problema ne’e afeita duni pasiente barak no promete atu hato’o preokupasaun deputadu sira nian ba Ministra Saúde no Governu.
Nia esplika katak durante tinan barak, Estadu kontinua transfere pasiente sira ba ospital internasionál tanba Timor-Leste seidauk iha ekipamentu no espesialista sufisiente atu trata moras kompleksu sira.
“Faktu hatudu katak iha listajen naruk pasiente ne’ebé hetan ona atestadu médiku, maibé nafatin hein. Balun moras grave liu tan, no balun mate antes transfere,” hatete Vise Ministru ne’e.
Nia konfirma katak Governu sei avalia mekanizmu no prosesu aprovasaun junta médika ne’ebé konsidera lentu no afeita diretamente ba moris pasiente sira.
“Ha’u prepara ona atu relata ba Governu no Ministériu Saúde kona-ba kestaun ida ne’e, tanba prosesu ne’ebé demora bele halo pasiente sira moras todan liu tan no balun to’o mate,” dehan nia.








