Print this page

Servisu Saúde RAEOA haruka fila sidadaun Indonézia na’in-rua pozitivu HIV/SIDA Featured

By Ivónia Varela Maiu 14, 2026 58
Prezidente Institutu Nasionál Kombate HIV/SIDA, Daniel Marçal sensibiliza informasaun prevensaun ba komunidade sira, iha Suku Bobometo, Sub-Rejiaun Oe-silo, RAEOA, Kuarta (13/05). FOTO: INDEPENDENTE/Ivonia Varela Prezidente Institutu Nasionál Kombate HIV/SIDA, Daniel Marçal sensibiliza informasaun prevensaun ba komunidade sira, iha Suku Bobometo, Sub-Rejiaun Oe-silo, RAEOA, Kuarta (13/05). FOTO: INDEPENDENTE/Ivonia Varela

OÉ-KUSSE: Servisu Saúde Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-cusse Ambeno (RAEOA), haruka fila sidadaun Indonézia na’in-rua, tanba deteta pozitivu HIV/SIDA.

Xefe Departamentu Jestaun Tékniku Programátiku Saúde RAEOA, Estansilao hatete, iha RAEOA hahú tinan 2013 to'o 2026, rejistu ona kazu hamutuk 108, husi numeru ne'e ema ne'ebé halo hela tratamentu ba HRV iha na’in-79.

“Husi 79 ita mos iha mos drop out ne'e ida de'it no ida ne'ebé foin detekta ne'ebé seidauk hetan tratamentu no dadaun ne'e halo hela konsolasaun, atu nune'e sira bele hatene kle'an oinsa atu hemu ai-moruk,” Dehan Xefe Departamentu Jestaun Tekniku Programátiku Saúde RAEOA ba Jornalista sira, iha sede Suku Bobometo Sub-Rejiaun Oe-Silo, Kuarta (13/05).

Xefe Departamentu hatutan, Saúde RAEOA mós halo ona traferensia kliente ba munisípiu seluk no ba nasaun viziñu Indonézia ne'ebé deteta iha REAOA halo ona  transferensia.

“Ida ne’e sidadaun sira hanesan ita hotu hatene ita nia viziñu sira ne'e dala ruma ita sei família ba malu dala-ruma ita nia maluk balun mai iha ne'e moras ne'ebé ita deteta ida ne'e, ita tenki transfere sai ba ne'ebá tanba sira hela iha nasaun viziñu, dala ruma mai iha ne'e ita detekta ita tenki komunika ho parte husi NTT nian ita halo traferensia, ita transfere kuaze kazu rua sai husi RAEOA,” Xefe Departamentu informa.

Xefe esplika, teste HIV iha tolu bainhra rezultadu pozitivu tenki konfirma ho ema ne’e hodi haruka fila ba nia fatin.

Entaun, iha pontu entrada mos dala-ruma pesoal saude sira iha ne'ebá hodi halo teste molok sira atu tama, maibé rezultadu mak nafatin konfedensiál.

Iha fatin hanesan, Xefe Suku Bobometo, Luis Labi Caet husu ba Institutu Nasionál Kombate HIV/SIDA atu fahe informasaun ba komunidade sira iha suku Bobometo. Tanba suku Bobometo baliza ho Nasaun Indonézia, atu nune'e komunidade sira hatene kona-bá oinsa atu halo prevensaun kona-bá virus HIV/SIDA ho nia transmisaun.

“Ha'u nia populasaun hamutuk rihun 2.573 ho nia populasaun 10.404, iha Aldeia tolu mak rona ona informasaun kona-bá prevensaun virus HIV, ha'u husu tan atu ba oin aldeia 6 seluk tanba ami iha fronteira hotu,” Dehan Xefe suku.

Prezidente Institutu Nasionál Kombate HIV/SIDA Daniel Marçal esplika, Bobometa Baliza ho Indonézia no sira ba mai Indonézia.

"Ita nia preokupasaun mak ida ne'e, tanba agora iha Indonézia mos preukupa hela hela ho problema HIV ne'e, ita iha ne'e mos hanesan, ita nia preokupasaun nee ita la kondena malu ka la julga malu, maibé emosaun sexual mak la jere didi'ak ne'e bele monu,”Prezidente afirma.

Nia dehan, iha Kefa no Atambua moris livre ne'e barak teb-tebes, sexu livre ne'e la'ós krime ne'e ema ida-idak nia direitu, maibé husi ida ne'e mos bele kontribui ba HIV, tanba ne'e mak INSCIDA mai atu fo hanoin nafatin, atu nune'e bele halo prevensaun.

Rate this item
(0 votes)