Iha situasaun defisil ne’e, jestor media haat: Jornal INDEPENDENTE, Timor Post, Suara Timor Lorosa’e (STL), no Dili Post, hahú halibur-malu hodi buka meius oinsa atu bele hakat sai husi krize ne’ebé sira hasoru.
Dalan ida ne’ebé sira foti mak hato’o sira-nia preokupasaun ba Laureadu Nobel da Pas, ne’ebé mós nu’udar Prezidente Repúblika Timor-Leste, José Ramos Horta.
Sira hakat duni ba Palasiu PR, dere Prezidente Horta ninia odamatan. Ho esperansa ida katak, aman ba nasaun ne’e, sei loke odamatan, simu sira no importante liu mak hamriik ho sira hodi buka meius atu bele hetan apoiu.
Horta loke duni ninia odamatan, simu no rona ho kuidadu situasaun ne’ebé media haat ne’e hasoru.
Hafoin tetu, PR Horta mós husu ba media haat ne’e atu aprezenta proposta ida, no nia sei haree posibilidade oinsa atu bele apoiu media hirak ne’e hodi ultrapasa krize ne’ebé sira hasoru.
Ho protidaun husi Xefe Estadu ne’e, media haat ne’e hahú prepara sira-nia proposta, no iha Outubru 2025, submete proposta refere ba palasiu PR.
Xefe Estadu esfosu duni atu ajuda media sira.
Iha 21 Janeiru 2026, bainhira hasoru-malu ho Prezidente Konsellu Open Society Foundations (OSF), Alexandre Soros, iha ámbitu Fórum Ekonómiku Mundiál iha Davos, Suisa, PR Horta aproveita hodi halo aprosimasaun.
Iha sorumutu ne’e, PR Horta hato’o ninia agradesimentu ba apoiu durante dékada barak ne’ebé OSF no ninia fundadór, George Soros, fó ona. OSF mós kleur ona defende valór demokrátiku sira no liberdade imprensa nian iha Timor-Leste no mós iha mundu tomak.
Iha diskusaun ne’e, PR Horta aprezenta dezafiu sira ne’ebé media sira iha TL hasoru.
Ho PR Horta ninia advokasia, Prezidente Konsellu OSF kompromete atu fó apoiu hodi hametin kbiit media nian no proteje liberdade imprensa.
Hafoin hein fulan balun nia laran, rezultadu pozitivu mós mosu.
Iha 25 Marsu, horseik, PR Horta konvida dirijente media haat, hodi hato’o novidade di’ak relasiona ho sira-nia proposta.
Iha sorumutu ne’e, PR Horta informa katak, OSF hato’o ona ninia protidaun atu fó apoiu ba media haat iha tempu badak nia laran.
Xefe Estadu mós husu ba media sira ne’ebé sei simu apoiu refere atu utiliza didi’ak hodi bele ultrapasa krize ne’ebé sira hasoru.
Agradesimentu klean ba PR Horta
Relasiona ho novidade di’ak ne’e, Diretór Jornal INDEPENDENTE, José Sarito Amaral, hato’o agradesimentu ne’ebé klean tebes ba PR Horta, Prezidente Konsellu OSF, Alexandre Soros, no Fundadór OSF, George Soros.
Tuir Sarito, esforsu ne’ebé PR Horta halo hodi konsege hetan apoiu ba media sira sai nu’udar prova ida katak Xefe Estadu ne’e iha interese ne’ebé boot tebes ba dezenvolvimentu media iha Timor-Leste.
PR Horta, tuir nia, hatudu duni iha pratika ninia kompromisu ne’ebé boot tebes ba liberdade imprensa.
“Ami hato’o agradesimentu ne’ebé klean tebes ba Na’i Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, ne’ebé hamrik hamutuk ho ami iha tempu defisil ne’e hodi buka dalan atu ami bele ultrapasa krize ne’ebé ami hasoru dezde tinan kotuk to’o ohin loron,” dehan Sarito, hafoin hasoru-malu ho PR Horta, iha palasiu Prezidesial, Bairo-pite, Kuarta (25/03).
Iha biban ne’e, Sarito agradese mós ba OSF ne’ebé hakarak atu oferese apoiu ba media sira iha TL.
“Ami mós hakarak hato’o agradesimentu ne’ebé klean ba Prezidente Konsellu OSF, señor Alexandre Soros, no Fundadór OSF, señor George Soros, ne’ebé bele hatan ami-nia proposta ne’ebé ita-nia Prezidente Repúblika entrega ba nia iha fulan Janeiru liu ba,” Sarito hatete.
Sarito agradese mós ba ekipa tomak husi Palasiu Prezidensial ne’ebé durante ne'e fasilita no apoiu media sira hodi bele hato’o sira-nia preokupasaun no proposta ba PR Horta, ne’ebé ikus mai konsege hetan duni rezultadu pozitivu.
Ho apoiu husi OSF ne’e, Diretór Jornal INDEPENDENTE ne’e hatutan, media sira sei iha posibilidade boot atu ultrapasa krize ne’ebé sofre, no sei esforsu atu hadia an sai di’ak liu tan iha futuru.