Diretóra Ezekutiva Banku Dezenvolvimentu Aziátiku, Stefania Dina hatete, tuir prespetiva ADB ekonómia Timor-Leste nafatin husi konsumu privadu, investimentu públiku.
"Iha relatóriu prinsipál Asian Development Outlook (ADO) Abril 2026, ADB preve kresimentu sõlidu iha 3.8% iha 2026 molok aselera ba 4.1% iha 2027 iha senáriu estabilizasaun inisial ida husi konflitu iha Médiu Oriente, no tanba ne'e previzaun hirak ne'e seidauk klaru loloos,” Katak nia liu husi komferensia imprensa iha salaun ADB Kolmera, Sexta (10/04).
Portantu, emanda doméstiku ne'ebė maka'as, ne'ebé influensia husi gastus públiku ba projetu kapitál sıra, transferensia, no sasăn no servisu sira, inklui empréstimu bankáriu sira no influensia sira husi remessa sira no segada turista sira, sei kontinua apoia kresimentu ekonómiku.
"Integrasaun ASEAN ne'ebé kle'an liu-suporta ho reforma sira iha rai-laran-sei haforsa kresimentu Timor-Leste nian iha tinan hirak oin mai liuhusi atrai investimentu no hasa'e komersiu,” Nia dehan.
Tuir Estafania, liu husi implementasaun akordu ekonómiku ASEAN nian, aselerasaun reforma sira, no apoiu banegósiu ki'ik no médiu sira ho programa investimentu no komérsiu ne'ebé estratejiku, Timor-Leste bele harii setór privadu ida-ne'ebé forte liu no kria oportunidade barak liután ba nia povu.
Diretóra Ezekutiva ne'e realsa, Inflasaun prevee atu aumenta gradualmente, ho médiu 1.9% iha 2026-2027, rezulta husi folin importasaun ne'ebé aas liután. Iha défise de konta agora daudaun nian projeta atu aumenta tan, liuliu tanba nivel importasaun sira-ne'ebé sa'e liu tán.
Nune'e, risku síra ba perspetiva kresimentu Timor-Leste nian prinsipalmente mosu husi konflitu iha Médiu Oriente, ne'ebé bele mantein folin mina-rai internasionál aas, Ida-ne'e sei hasa'e kustu ba kombustível importadu no sasan sira seluk, intensifika presaun inflasionáriu sira no limita kresimentu ekonomiku.
Aliende ne'e, vulnerabilidade adisionál sira bele mosu husi dezastre sira-ne'ebé kauza husi perigu natural sira no implementasaun neineik husi projetu sira investimentu kapital públiku nian.
“ADB mak banku dezenvolvimentu multilaterál ida ne'ebé suporta dezenvolvimentu sustentável, inkluzivu, no reziliente iha Azia no Pasifiku tomak. ADB Serbisu hamutuk ho nia membru no parseiru sira hodi rezolve dezafiu kompleksu sira hamutuk, no ADB mós utiliza instrumentu finanseira inovativu no parseria estratéjiku sira hodi transforma moris, harii infraestrutura ho kualidade no salvaguarda ba ita nia planeta," Nia tenik.