Knananuk ne’e laos de’it instrumental muzikal ba omenajen ikus. Iha knananuk ne’e ninia vesikulu idaidak rai mensajen klean ida kona-ba devosaun ba povu, kona-ba luta ne’ebé seidauk hotu, no kona-ba ideal sira ne’ebé tenke kontinua.

Lu Olo nia hakat la’os de’it husik hela triste ba familia boot Fretilin. Liu ida ne’e, Timor-Leste lakon estadista ida ne’ebé durante ninia moris tomak koñesidu nu’udar ema ne’ebé simples, onestu, no hili atu hamrik hamutuk ho povu kiik.

Entre ema lubuk ne’ebé nakonu iha Sede Komite Sentral Fretilin (CCF) Komoro, Sekretariu Jeral Fretilin, Mari Alkatiri, husu ba ema hotu ne’ebé marka prezensa atu halo reflesaun kona-ba signifikadu husi knananuk ne’ebé foin toka.

Tuir Alkatiri, lirika simples ne’e kontein mensajen boot ida katak povu sei hein ninia lider sira atu kontinua luta harii nasaun.

"Saida mak ohin ita rona husi muzika rua ne’e fó mai ita tempu atu halo refelesaun katak 'Por me para transforma, por me para dezenvolver, tanba povu sei hein hela ita," dehan Alkatiri, iha ninia diskursu ikus omenajen ba Saudozu Lu-Olo, iha Sesta (26/06).

Ba Alkatiri, Lú Olo sempre tau povu Maubere aas liu interese sira seluk. Simplesidade laos de’it imajen politika ida, maibé dalan moris ne’ebé nia hala’o to’o ninia moris nia rohan.

"Lu Olo lider ida ne'ebe mai husi familia simples, oinsa atu hadomi ema hotu, tanba ne’e nia sai lider ida puru no hakribi korrupsaun,” dehan nia.

Alkatiri nia memoria semo hikas ba loron dahuluk hasoru-malu ho Lu Olo iha Remexio, Aileu hafoin fila husi rai li’ur.

Iha sira-nia sorumutu dahuluk ne’e, Alkatiri fiar metin katak, Lu Olo nu’udar lider ida ne’ebé mai duni husi povu. Dezde ida ne’e, sira na’in rua hala’o ona viajen naruk iha vida politika nasaun nian.

“Ami na'in rua iha esperensia oioin maibe valor hanesan de'it, tanba ne’e interasaun kesi ami na'in rua metin to'o Maromak bolu nia," Alkatiri hatete.

Tuir Alkatiri, prova husi Lu Olo ninia simplisidade no onestidade hatudu bainhira Timor-oan hotu-hotu, husi aileba, ema ho difisiensia no povu baibain mai haree no presta omenajen bainhira saudozu nia iis kotu.

"Ha'u nunka haree ida ne'e. Oinsa ema ida hanesan Prezidente Lu Olo, bainhira nia is kotu hodi husik mundu, nia forsa mai tomak. Ida ne'e hatudu povu hatene nia ema ida ne’ebe defende povu, nune'e duni aileba sira ba to'o iha ne'eba atu haree sira-nia lider ba dala ikus, ne'e mak ha’u hare ho ha’u-nia matan," katak nia.

Maske nune’e, iha diskursu ne’e nia kotuk, subar hela tristeza husi belun ida ne’ebé foin lakon kamarada luta durante dekada barak nia laran.

Alkatiri rekoñese naha ne’ebé Lú Olo husi todan tebes ba nia. Maibé nia deklara prontu atu kontinua luta ne’ebé seidauk hotu.

"Ha'u prontu atu hasoru situasaun ida ne'e, no ha'u tenke simu hodi kontinua nia misaun ba futuru hodi kore povu husi kiak. Entaun ha'u husu ita atu respeita saida mak kamarda Lu Olo husik hela ba ita atu ita hotu halo reflesaun ida kle'an, atu hateke ba oin, ida ne'e mak importante liu," dehan nia.

Iha ninia diskursu nia rohan, eis Primeiru Ministru ne’e hato’o mensajen simples maibé forte. Nia husu ba povu Timor-Leste tomak atu labele fó kulpa ba malu ka fahe malu tanba diferensia, maibé tenke hamutuk hodi kontinua luta atu hasai povu husi kiak no mukit.

Bainhira knananuk Maubere É Por Metoka hikas ho lian neneik, matan lubuk sei hateke metin ba kaixaun. Knananuk ne’e la’os de’it hamaluk lider ida nia hakat, maibé mós husik hela mensajen ba jerasaun ne’ebé nia husik: katak luta ba povu seidauk hotu.

Lu Olo ba ona. Maibé valor hirak ne’ebé nia husik hela—simplesidade, onestidade, no domin ba povu—sei kontinua moris, bainhira sei iha ema ida ne’ebé hili atu lao iha dalan ne’ebé hanesan ho nia.

Editor: Jorgino dos Santos