Xefe Estadu esplika katak, tuir Konstituisaun, definisaun no alterasaun impostu ka taxa kompeténsia eskluziva Governu nian, la’ós Prezidente Repúblika.

Nia subliña, poder veto prezidensiál tenke uza de’it bainhira iha violasaun ba Konstituisaun, la’ós tanba diferensa opiniaun polítika ka ekonomia entre Prezidente no Governu.

“Aumenta taxa ka hatun taxa ne’e kompeténsia Governu nian. Governu mak hatene no deside. Ha’u promulga tanba la hakarak interfere iha buat hotu-hotu ho veto. Ha’u bele la konkorda, maibé la signifika ha’u tenke veta. Bainhira laiha violasaun Konstituisaun, ha’u labele veta,” dehan PR Horta ba jornalista sira hafoin dirije reuniaun kona-ba preparasaun resposta ba fenómenu El Nino, iha Palásiu Prezidensiál, Bairu-Pite, Sesta (19/06),

Nia hatutan, dekretu-lei hotu-hotu mai husi Governu no hafoin haruka ba Prezidente Repúblika atu promulga.Tanba ne’e, responsabilidade polítika ba medida hirak ne’e hela iha Governu nia liman.

“Ne’e Governu nia mandatu no Governu nia kompeténsia, la’ós Prezidente Repúblika nian,” nia hatete.

Maske nune’e, PR Horta lakohi subar nia pozisaun pesoál kona-ba aumentu taxa no impostu sira iha situasaun ekonomia atual.

Nia afirma katak, la konkorda ho medida ne’ebé bele aumenta tan kustu moris ba povu iha tempu ne’ebé ekonomia mundiál no nasional sei enfrenta dezafiu.

“Ha’u la konkorda ho aumenta taxa iha momentu daudaun ne’e. Situasaun ekonomia seidauk forte. Bainhira Governu daualu aumenta impostu ba sasán balu hanesan masin midar, ha’u mós krítika ona,” dehan nia.

PR Horta mós konsidera katak medida hanesan aumentu taxa ka impostu tenke implementa bainhira kondisaun ekonomia nasaun mellora ona, atividade ekonomika lao di’ak no povu sente benefísiu husi kresimentu ekonomia.

“Tinan ida, rua ka tolu liu tiha, bainhira ekonomia lao di’ak, folin mina tuun no ema sira sente kontente, talvez bele konsidera medida hanesan ne’e. Maibé agora, iha situasaun krize ekonomika, ha’u rasik la konkorda ho aumentu impostu no taxa,” nia esplika.

Maske manifesta nia preokupasaun no krítika ba polítika aumentu taxa, PR Horta reafirma katak nia sei kontinua respeita separasaun poder no dispozisaun Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste, ne’ebé determina klaramente katak matéria fiskál no tributária sira tama iha área responsabilidade Governu nian.

Nune’e, Xefe Estadu husu públiku atu komprende katak promulgasaun dekretu-lei ida la signifika katak Prezidente sempre apoia tomak kontiudu medida refere, maibé reprezenta kumprimentu ba obrigasaun konstitusionál ne’ebé tenke respeita iha Estadu Direitu Demokrátiku.