Print this page

Leandro Isac kontra desizaun MAKLN hasai estatutu Martir Liurai Verissimo Featured

By Agustino Gama Maiu 26, 2026 35
Eis Koordenador Politika Nasional CNRT rezistensia, Leandro Isac. FOTO:Dok Eis Koordenador Politika Nasional CNRT rezistensia, Leandro Isac. FOTO:Dok

DILI:  Eis Koordenador Politika Nasional CNRT rezistensia, Leandro Isac, deklara kontra desizaun husi Ministru Asuntu Kombatente Libertasaun Nasionál ne’ebéhasai estatutu MartirSaudozu Liurai Veríssimo Dias Quintas.

Leandro deklara sai nu’udar sasin moris ba Saudozu Veríssimo ninia luta no sakrifisiu durante tempu rezistensia.

Tuir nia, Saudozo Verrisimo hanesan ema ne'ebé fó an ba ukun rasik an. Tan ne’e, nia konsidera desizaun  Ministru  Asuntu Kombantente Libertasaun Nasional (MAKLN) viola istória rezistensia nian.

Leandro konta, durante tempu defisil iha luta libertasaun nian, Saudozu Liurai Veríssimo mak oferese rai no uma hodi sai nu’udar sede ba partidu CNRT iha Munisipiu Lautem.

Nia husu ba Prezidente CNRT rezistensia, atual Primeiru Ministru, Kay Rala Gusmão, atu defende direitu demokratiku.

“Se iha oportunidade ha’u bele hasoru Primeiru Ministru tanba iha momentu ne’ebá nia mak hanesan Prezidente ba partidu CNRT,” dehan Leandro ba jornalista sira, iha nia rezidensia, iha Maravia-Lahane, Dili, Tersa (19/05).

Tuir nia, PM Xanana presiza halo konkluzaun ida, atu MAKLN responsabilidade ba nia hahalok tanba anula estatutu martir Liurai Verissimo nia.

“To’o iha ne’ebé mak nia iha kapasidade hodi hasai ema ida mate iha funu laran nia titulu hanesan martir?,” katak nia.

Leandro deklara katak nia prontu servisu hamutuk ho familia Saudozu Verisimo hodi sai sasin ba Tribunal.

“Saida mak martir?Martir mak ema ne’ebé defende kauza mate husi inimigu sira. Agora ne’e ita lori martir sira ne’e mai politika.Liurai Verisimo laos eroi maibé martir tanba nia defende kauza justa ida mak hakarak povu Timor determina nia destinu rasik no nia futuru rasik.Ida ne’e mak kauza justa Liurai Verisimo defende.Ema asalta nia no oho nia iha sede CNRT Lospalos,” nia deklara.

Molok ne’e, família Saudozu Liurai Verissimo Dias Quintas kontra maka’as desizaun husi Ministériu Asuntu Kombatentes Libertasaun Nasionál ne’ebé hasai títulu Martir Libertasaun Nasionál no pensaun ne’ebé molok ne’e fó. Família la'ós de'it rejeita desizaun ne'e maibé deskonfia mós konspirasaun iha prosesu ne'e, ne'ebé sira fiar katak laiha transparénsia.

José Filipe Dias Quintas, Saudozu Liurai Verissimo nia oan-mane hatete, desizaun ne’e la sujeita ba verifikasaun kompletu no la involve família iha prosesu esklaresimentu istóriku.

 “Kona-ba polemika ida ne'e, ita presiza buka hatene uluk istória tanba sa Saudozu Liurai Verissimo bele hetan titulu Martires Libertasaun Nasionál. Ha'u-nia aman nia titulu laos tau iha bandeiza mak entega de'it, maibé liu husi prosesu naruk ida, depois dekreta husi Prezidente Repúblika,” dehan José Dias Quintas, iha edifisiu jornal INDEPENDENTE, Hudi-Laran, Sabadu (16/05).

Família Verissimo konsidera prosesu anulasaun ne'e la baibain no iha indikasaun kona-ba interese ka konspirasaun ne'ebé halo desizaun ne'e sai surpreendente no la klaru.

“Ida ne'e ami haree katak iha indikasaun forte katak konspirasaun, tanba desizaun ne'ebé MAKLN foti ami rasik la hatene no laiha koordenasaun ho CCLN Munisípiu Lautem ba prosesu ne'e, maibe hakfodak desizaun tuun ona,” dehan nia.

Loloos, tuir nia, molok MAKLN foti desizaun ruma, presiza rona hotu husi parte rua, hafoin halo investigasaun no verifikasaun ba dadus no ikus bele foti nia konkluzaun.

“Tan ne'e, ami husu publiku atu akompaña. Akompaña atu haree didi'ak prosesu ne'e tuir nia dalan ka lae? Ita lakohi atu kazu ne'e akontese tan ba malu seluk,” dehan José.

Tuir sira, prosesu revogasaun ba títulu mártir akontese lalais tebes no la tuir prinsípiu justisa administrativa nian.

"Pergunta boot mak tanba saida mak prosesu ne'e lalais tebes? Balun dehan sira hatama petisaun semana ida de’it aprova 100%,” dehan nia.

Tuir nia, prosesu atu hetan rekoñesimentu husi estadu nu’udar Martir ne’e prosesu ne’ebé naruk. Maibé, familia lamenta tanba atu hasai ne’e ninia prosesu lalais tebes.

José hatete, MAKLN uza Lei nú. 3/2014 ho interpretasaun ne’ebé la klaru no hakfodak hasai titulu martír Saudozu Verissimo.

“Sira foti desizaun bazeia de’it ba estatutu, maibé haluha despaixu rasik ne’ebé MAKLN fó iha 2019 kona-ba prosesu reklamasaun no kontestasaun ba rejistu sira,” nia afirma.

Tuir despaisu MAKLN nú 06/CCLN-8/09/2019, katak rejistu sira ne'ebé pendente ka dadus sira ne'ebé altera validu ka la validu kona-ba reklamasaun ou kontestasaun primeiro rejistu (2003 no 2005) taka ona hahú husi despaixu ne'e envigor.

“Signifika katak Ministru rasik foti desizaun ne’ebé viola fali ninia desizaun rasik,” nia dehan.

Rate this item
(0 votes)