Formasaun ne’e, Autoridade Maritima Nasional (AMN), hetan apoiu husi United Nation Office on Drugs and Crime (UNODC).
“Foku importante liu husi kursu ida ne’e atu sira bele aprende oinsá sira bele deteta ro iha tasi no bele klasifika ro ne’e ilegal ka ro ne’e kargo nian ka ro tula mina nian ka ro pasajeiru nian ka, nune’e sira bele analiza klean liu tan,” hatete Diretór Autoridade Maritima Nasionál (AMN) Komodoro Higinio das Neves liu husi Komunikadu ne’ebé Media INDEPENDENTE asesu husi Media F-FDTL, Tersa (10/03).
Nia dehan, kursu refere partipa husi ema nain 25, kompostu husi Ministériu Transporte no Telekomunikasaun Ministériu Agrikultura Peskas, Pekuaria e Floresta no AMN no Ministériu Interior no Ministériu Finansas, no Servisu Nasionál Intelejensia (SNI) sira ne’ebé tama iha sistema AMN nian.
Nune’e, komandante Komponente Naval ne’e konsidera kursu refere, mais avansadu oituan, atu sira bele analiza klean liu Ro sira ne’ebé agora dadauk instala iha Centru Operasaun Maritima iha Hera nian.
“Ida nee aumenta sira nia konesimentu oinsá bele foti data bá kada Ro ne’ebé mak sirkula iha tasi laran. Kursu ne’e apoiu husi UNODC. Kursu ne’e importante liu bá ita Timor hanesan Nasaun ida ne’ebé foin mak hahu iha difikuldade oi oin, entaun ida ne’e ajuda ita para deteta ro liu liu bá fatin ne’ebé mak ema halo atividade ilegal,” Nia informa.
Nia hatutan, kursu refere la’os foin mak hahu, maibé antes ne’e realiza dala barak ona halo iha Timor-Leste. Tanba ne’e kursu ne’e oinsá hasa’e sira nia konesimentu detekta ro iha tasi hatene, maibé ita seidauk iha ro iha kapasidade hodi bele hapara atividade ilegal sira.
“Ha’u hakarak imi hotu iha estadia produtivu iha ne’e, no atu ita hetan susesu bo’ot iha programa no objetivu sira ne’ebé ita mak hasoru, imi nian prezensa iha loron ne’e hatudu komitmentu forte husi instituisaun marítima Nasionál Timor-Leste atu forteleza kooperasaun no hasoru ameasa marítimu sira, enkuantu reforsa seguransa marítima iha tasi ita nian,” Deklara nia.
Nia hatutan, kursu ne’e parte husi kontribuisaun Timor-Leste bá esforsu nasionál no internasionál atu hadia Maritime Domain Awareness (MDA), prevene piratia, no kombate atividade ilegal sira ne’ebé ameaaa seguransa navigasaun iha Tasi Timor no tasi seluk.
“Hau enkoraja ita bo’ot sira hotu atu tama aktivu iha diskusaun hotu, fahe esperiensia, no servisu hamutuk atu hetan solusaun pratika. Ita sei labele hamutuk katak esforsu sira atu hadia Konsiensia Dominiu Maritima (MDA) la’os de'it bá seguransa, maibé mós atu maximiza potensial sustentavel ekonomia maritima bá prosperidade Nasaun," nia hakotu.