Monitorizasaun ne’e hala’o husi ekipa Prevensaun Kriminál KAK lidera husi Komisáriu Adjuntu Servisu Apoiu no Kooperasaun, Miguel Faria, hamutuk ho espesialista anti-korupsaun, Ferdinal Alves no Guido Guterres, iha Kuarta (08/04).
"KAK identifika projetu konstrusaun Uma Dignu hamutuk unidade 25 mak seidauk kumpre ba dokumentu legál no tékniku sira. KAK deskobre projetu la kumpre tuir kontratu inisiál tanba la termina tuir tempu ne’ebé determinadu," haktuir komunikadu ofisial ne'ebé Jornal INDEPENDENTE asesu,Kinta (09/04).
Projetu ne’e hahú iha Jullu 2024 no planu loloos remata iha Jullu 2025. Maibé realidade hatudu katak konstrusaun abandona hela durante fulan neen (6).
Iha Janeiru 2026, governu extende fali kontratu ba kompaña kontraktór to’o Juñu 2026.Maski nune’e, atividade iha terenu sei paradu no implementasaun ladun ativa.
Ekipa KAK mós observa katak traballadór sira balun la marka presensa tanba laiha atividade konstrusaun iha fatin.
La tuir BoQ
Iha terenu, ekipa deskobre katak, implementasaun item servisu sira balun mós la tuir Bill of Quantity (BoQ).
“Sumur bor ne’ebé loloos implemnta kada uma maibé kompaña nein implementa ida.Batu alam troka fali ho keramik, no konstrusaun ba item servisu fundasaun loloos uza fatuk foho maibé iha terenu kompana utiliza fali fatuk mota,” relata KAK.
Ekipa KAK mós konfirma ona dadus ho supervizor kompaña kontraktór no enjineru projetu iha terenu ne’ebé revela katak, projetu atinji ona 80%, iha ne’ebé edifisiu neen (6) mak konklui ona.
Enkuantu 20% ne’ebé seidauk kompleta servisu mak hamutuk edifisiu 19 ho nia item sira hanesan; Lantai Ceramic, Painting, Ceiling, Windows, Dork, plafon, teras kotuk uma, Daptic tanke, Batu Alam Airiin, no Tanga Rampa nian.
KAK avalia katak problema ne’e mosu tanba supervizaun husi Ministériu Dezenvolvimentu Rurál no Habitasaun la masimu, hodi rezulta iregularidade sira iha terenu.
Deskobrimentu hirak ne’e konsidera iha poténsia boot atu hamosu krime korupsaun no prejuízu ba Estadu.
Atu prevene risku ne’e, KAK sei kontinua analiza dokumentu pagamentu no prepara rekomendasaun ba entidade relevante.Se identifika indísiu krime, kazu sei entrega ba investigasaun kriminál.
Vise PM Assanami preokupa
Iha parte seluk, Vise Primeiru Ministru no Ministru Koordenadór Asuntu Sosial, Mariano Assanami Sabino, hato’o preokupasaun kona-ba atrazu ne’ebé halo husi kompaña kontratór, liu-liu kompaña nasionál.
"Ita laiha problema iha ne'ebá, kompaña mak la'o tarde, osan ita aloka hotu tiha ona, ne'ebé husu ba kompaña nasionál atu prepara aan di'ak liu par ita kompete," nia hatete.
Nia mós alerta katak se kompaña nasionál la prepara di’ak no kontinua tarde, governu sei loke oportunidade ba kompaña internasionál atu partisipa iha projetu sira.
"Se imi tarde, agora tenke mós loke ba ema hotu-hotu, inklui kompaña internasional mós partisipa. Laos bainhira Xina ka'er lalais, ita ka'er tarde," katak nia.
Nia akresenta katak atrazu ne’e bele afeta desizaun governu atu loke projetu foun iha munisípiu sira, tanba progresu atual konsidera la satisfatóriu.